Երեկոն մայրաքաղաքում անցնում էր ինչպես միշտ։ Մարդիկ աշխատանքից հետո վերադառնում էին տուն, բարձրահարկ շենքերի պատուհաններում լույսերն էին վառվում, ոմանք շտապում էին երեխաներին մանկապարտեզից վերցնել, մյուսները խցանումներում նյարդայնացած նայում էին ժամացույցին։ Եվ հանկարծ՝ խլացուցիչ որոտ, որից դողացին ապակիներն ու ցնցվեց հողը։ Միևնույն հարցը միաժամանակ հնչեց տարբեր թաղամասերում՝ ի՞նչ էր դա։
Ականատեսների խոսքով՝ պայթյունը տեղի է ունեցել հանկարծակի, առանց որևէ նախազգուշացման։ «Սկզբում մտածեցի, թե ամպրոպ է, — ասում է մայրաքաղաքի բնակիչներից մեկը։ — Բայց ձայնը բոլորովին ուրիշ էր, մետաղական, կարծես ինչ-որ բան ներսից պոկվեց»։ Մարդիկ դուրս էին վազում պատշգամբներ, բակեր, փողոց։ Ոմանք խուճապահար բռնում էին հեռախոսը՝ փորձելով կապ հաստատել հարազատների հետ։
Առաջին րոպեներին տեղեկությունը տարածվում էր քաոսային ձևով։ Մեսենջերներում հաղորդագրությունները բազմապատկվում էին անհավանական արագությամբ։ Ոմանք գրում էին գազի պայթյունի մասին, մյուսները՝ արդյունաբերական օբյեկտում կարճ միացման։ Առաջացան ավելի անհանգստացնող վարկածներ։ Անորոշությունն ավելի էր սրում վախը։ Նման պահերին քաղաքը կարծես քարանում է։ Սիրենաների ձայները, ճիչերը, շտապօգնության մեքենաների աղմուկը միախառնվում են տագնապալի ֆոնի մեջ։
Դեպքի վայր արագ ժամանեցին փրկարարները, ոստիկաններն ու շտապօգնության բրիգադները։ Տարածքը սահմանազատվեց։ Մերձակա շենքերի բնակիչներին տեղափոխեցին անվտանգ հեռավորության վրա։ Որոշ բնակարանների պատուհանների ապակիները կոտրվել էին, բեկորները տարածվել էին ասֆալտի վրա։ Մարդիկ խմբերով կանգնած քննարկում էին տեղի ունեցածը՝ փորձելով հասկանալ ողբերգության մասշտաբը։
Նախնական տվյալներով՝ պայթյունը տեղի է ունեցել տնտեսակա՞ն օբյեկտներից մեկի տարածքում։ Պատճառը դեռևս ճշգրտվում է։ Մասնագետները չեն բացառում տեխնիկական անսարքության վարկածը, սակայն դիտարկվում են նաև այլ հնարավորություններ։ Փորձագետները ուսումնասիրում են էպիկենտրոնն ու վնասների բնույթը։
Բժիշկները օգնություն են ցուցաբերում տուժածներին։ Ականատեսների խոսքով՝ կան մարդիկ, որոնք ապակու բեկորներից ստացել են կտրվածքներ և կապտուկներ։ Մի քանի մարդ տեղափոխվել է հիվանդանոց՝ լրացուցիչ հետազոտության համար։ Ոմանց վիճակը գնահատվում է միջին ծանրության։ Հարազատներն ու ընկերները անհանգստությամբ սպասում են նորությունների։
Հոգեբանները նշում են, որ նման միջադեպերը առաջացնում են ոչ միայն ֆիզիկական վնասվածքներ, այլև ուժեղ հուզական սթրես։ Երեխաները լաց են լինում, տարեցները բողոքում են ճնշման բարձրացումից, շատերի մոտ առաջանում են խուճապային նոպաներ։ Երբ սովորական անվտանգության զգացումը մեկ ակնթարթում փլուզվում է, դա խոր հետք է թողնում։
Իշխանությունները կոչ են անում քաղաքացիներին պահպանել հանգստություն և չտարածել չստուգված տեղեկություններ։ Պաշտոնական կառույցները խոստանում են մանրամասներ ներկայացնել նախնական ստուգումների ավարտից հետո։ Այժմ գլխավոր խնդիրը անվտանգության ապահովումն ու հնարավոր կրկնվող ռիսկերի կանխումն է։
Բնակիչները դեռ փորձում են ուշքի գալ։ Պայթյունի ձայնը դեռ երկար կհնչի նրանց ականջներում։ «Ես երբեք նման բան չեմ լսել, — ասում է մոտակայքում ապրող մի երիտասարդ կին։ — Ամեն ինչ դողում էր, ինչպես երկրաշարժի ժամանակ։ Այդ պահին մտածում էի միայն երեխային արագ դուրս բերել»։
Փորձագետները հիշեցնում են արտադրական և բնակելի շենքերում անվտանգության կանոնների պահպանման կարևորության մասին։ Նվազագույն խախտումն անգամ կարող է հանգեցնել աղետալի հետևանքների։ Եթե հաստատվի կենցաղային կամ տեխնիկական գործոնի վարկածը, դա լուրջ ազդակ կլինի լայնածավալ ստուգումների համար։
Աշխատանքները շարունակվում են։ Մասնագետները զննում են շինությունները՝ փլուզման վտանգը բացառելու համար։ Երթևեկությունը ժամանակավորապես սահմանափակված է։ Վարորդներին հորդորում են ընտրել շրջանցիկ ուղիներ։
Քաղաքը հերթական փորձության միջով է անցնում։ Նման պահերին հատկապես սուր է զգացվում առօրյա կյանքի փխրունությունը։ Մի քանի րոպե առաջ ամեն ինչ հանգիստ էր, իսկ հիմա՝ տագնապ, սիրենաներ և անպատասխան հարցեր։ Մարդիկ գրկում են միմյանց, զանգահարում հարազատներին, համոզվում, որ բոլորը անվտանգ են։
Թե ինչն է իրականում առաջացրել հզոր պայթյունը, հայտնի կդառնա փորձաքննության ավարտից հետո։ Առայժմ մի բան հստակ է․ այս երեկոն երկար կմնա մայրաքաղաքի բնակիչների հիշողության մեջ։ Ամեն բարձր ձայն այժմ լարվածություն կառաջացնի, ամեն դռան թակոց՝ զգոնություն։
Մնում է հուսալ, որ հետևանքները նվազագույն կլինեն, իսկ եթե կան մեղավորներ, նրանք կկրի՛ն պատասխանատվություն։ Մենք հետևում ենք իրադարձությունների զարգացմանը և սպասում պաշտոնական մեկնաբանություններին։