Ապրես, Վարչապետ ջան Հերթական լավ որոշումը Թոշակառուների համար

Տարիներ շարունակ թոշակառուների թեման Հայաստանի ամենացավոտ և անտեսված խնդիրներից մեկն էր։ Մարդիկ, որոնք իրենց ամբողջ կյանքը նվիրել են այս երկրին, աշխատել են գործարաններում, դպրոցներում, հիվանդանոցներում, անցել են պատերազմների ու ճգնաժամերի միջով, հաճախ մնում էին մոռացված։ Նրանց ձայները հազվադեպ էին լսվում, նրանց խնդիրները՝ հազվադեպ լուծվում։ Սակայն վերջին որոշումը ցույց տվեց մի բան, որը շատերը չէին սպասում։

Այո՛, այս անգամ սա պարզապես հերթական հայտարարություն չէ։ Սա իրական քայլ է, որը զգացվում է ոչ թե թղթի վրա, այլ մարդկանց առօրյա կյանքում։ Թոշակառուների վերաբերյալ ընդունված նոր որոշումը դարձավ մի պահ, երբ հազարավոր ընտանիքներ լսեցին ոչ թե հերթական դժգոհությունը, այլ լուռ հույսը։

Այս որոշումը կարևոր է ոչ միայն ֆինանսական առումով։ Այն կարևոր է նաև հոգեբանական տեսանկյունից։ Երբ պետությունը ցույց է տալիս, որ հիշում է իր տարեց քաղաքացիներին, փոխվում է կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Մարդը սկսում է զգալ, որ իր անցած ճանապարհը զուր չի եղել, որ աշխատանքի տարիները վերջապես գնահատվում են։

Շատ թոշակառուներ երկար ժամանակ ապրում էին ընտրության առաջ կանգնած՝ գնել դեղե՞ր, թե՞ վճարել կոմունալ ծառայությունների համար։ Սնունդը հաճախ երկրորդ պլան էր մղվում։ Հենց այս իրականության մեջ նոր որոշումը դիպավ հին անարդարությանը։ Թեև բոլոր խնդիրները մեկ օրում չեն լուծվել, ուղղությունն արդեն հստակ է։

Կարևոր է նաև այն, որ այս քայլը արվել է ոչ թե ճնշման տակ և ոչ էլ սկանդալների աղմուկից հետո։ Այն արվել է գիտակցված։ Սա նշանակում է, որ թոշակառուներն այլևս չեն դիտարկվում որպես բեռ, այլ որպես արժանապատիվ խումբ, որի հանդեպ պետությունն ունի պարտավորություններ։

Արդեն իսկ կան հակասական կարծիքներ այս որոշման վերաբերյալ։ Ոմանք ասում են, որ դա բավարար չէ։ Այո՛, գուցե դա բավարար չէ, բայց սա սկիզբ է։ Իսկ ցանկացած մեծ փոփոխություն սկսվում է առաջին քայլից՝ հաճախ ոչ իդեալական, բայց համարձակ։ Եվ հենց այս քայլն է այսօր շատերին ստիպում ասել․ «Առաջ, վարչապետ»։

Ամենահուզիչն այն է, որ երկար տարիներից հետո որոշ թոշակառուներ առաջին անգամ կարող են հանգիստ շունչ քաշել։ Ոչ թե շքեղ կյանքով ապրելու համար, այլ պարզապես վաղվա օրվանից չվախենալու համար։ Սա մանրուք չէ։ Սա մարդկային արժանապատվության հարց է։

Չպետք է նաև մոռանալ, որ այս որոշումը վերաբերում է ոչ միայն թոշակառուներին, այլև ամբողջ հասարակությանը։ Երբ երիտասարդները տեսնում են, որ պետությունը հոգ է տանում տարեցների մասին, դա վստահություն է ներշնչում ապագայի հանդեպ։ Սա ազդանշան է, որ վաղը նաև իրենց հերթը չի անտեսվի։

Այսօր շատերը ասում են, որ սա քաղաքական քայլ է։ Թող այդպես լինի։ Բայց եթե քաղաքական քայլը բերում է իրական արդյունքների, ապա ինչո՞ւ չընդունել այն։ Թոշակառուների կյանքը թվեր չեն, դրանք մարդկային պատմություններ են, տարիներ՝ լի ցավով ու պայքարով։

Հասարակությունը դեռ երկար կքննարկի այս որոշումը։ Կլինի քննադատություն, կլինեն նոր քայլերի պահանջներ։ Եվ դա ճիշտ է։ Բայց մի բան արդեն փաստ է․ այս անգամ թոշակառուները ստվերում չմնացին։

Եվ հենց այստեղ է հնչում ամենակարևոր միտքը․ եթե այս ուղղությունը պահպանվի, եթե խոսքերից անցնեն հաջորդ քայլերին, ապա սա կարող է դառնալ այն շրջադարձային պահը, որի մասին տարիներ անց կասեն՝ ահա այստեղից սկսվեցին փոփոխությունները։

Կեցցե վարչապետը։ Ոչ թե գովեստի համար, այլ այն բանի համար, որ երկար ժամանակ լռած ձայնը վերջապես լսվեց։

Տարիներ շարունակ թոշակառուների թեման Հայաստանի ամենացավոտ և անտեսված խնդիրներից մեկն էր։ Մարդիկ, որոնք իրենց ամբողջ կյանքը նվիրել են այս երկրին, աշխատել են գործարաններում, դպրոցներում, հիվանդանոցներում, անցել են պատերազմների ու ճգնաժամերի միջով, հաճախ մնում էին մոռացված։ Նրանց ձայները հազվադեպ էին լսվում, նրանց խնդիրները՝ հազվադեպ լուծվում։ Սակայն վերջին որոշումը ցույց տվեց մի բան, որը շատերը չէին սպասում։

Այո՛, այս անգամ սա պարզապես հերթական հայտարարություն չէ։ Սա իրական քայլ է, որը զգացվում է ոչ թե թղթի վրա, այլ մարդկանց առօրյա կյանքում։ Թոշակառուների վերաբերյալ ընդունված նոր որոշումը դարձավ մի պահ, երբ հազարավոր ընտանիքներ լսեցին ոչ թե հերթական դժգոհությունը, այլ լուռ հույսը։

Այս որոշումը կարևոր է ոչ միայն ֆինանսական առումով։ Այն կարևոր է նաև հոգեբանական տեսանկյունից։ Երբ պետությունը ցույց է տալիս, որ հիշում է իր տարեց քաղաքացիներին, փոխվում է կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Մարդը սկսում է զգալ, որ իր անցած ճանապարհը զուր չի եղել, որ աշխատանքի տարիները վերջապես գնահատվում են։

Շատ թոշակառուներ երկար ժամանակ ապրում էին ընտրության առաջ կանգնած՝ գնել դեղե՞ր, թե՞ վճարել կոմունալ ծառայությունների համար։ Սնունդը հաճախ երկրորդ պլան էր մղվում։ Հենց այս իրականության մեջ նոր որոշումը դիպավ հին անարդարությանը։ Թեև բոլոր խնդիրները մեկ օրում չեն լուծվել, ուղղությունն արդեն հստակ է։

Կարևոր է նաև այն, որ այս քայլը արվել է ոչ թե ճնշման տակ և ոչ էլ սկանդալների աղմուկից հետո։ Այն արվել է գիտակցված։ Սա նշանակում է, որ թոշակառուներն այլևս չեն դիտարկվում որպես բեռ, այլ որպես արժանապատիվ խումբ, որի հանդեպ պետությունն ունի պարտավորություններ։

Արդեն իսկ կան հակասական կարծիքներ այս որոշման վերաբերյալ։ Ոմանք ասում են, որ դա բավարար չէ։ Այո՛, գուցե դա բավարար չէ, բայց սա սկիզբ է։ Իսկ ցանկացած մեծ փոփոխություն սկսվում է առաջին քայլից՝ հաճախ ոչ իդեալական, բայց համարձակ։ Եվ հենց այս քայլն է այսօր շատերին ստիպում ասել․ «Առաջ, վարչապետ»։

Ամենահուզիչն այն է, որ երկար տարիներից հետո որոշ թոշակառուներ առաջին անգամ կարող են հանգիստ շունչ քաշել։ Ոչ թե շքեղ կյանքով ապրելու համար, այլ պարզապես վաղվա օրվանից չվախենալու համար։ Սա մանրուք չէ։ Սա մարդկային արժանապատվության հարց է։

Չպետք է նաև մոռանալ, որ այս որոշումը վերաբերում է ոչ միայն թոշակառուներին, այլև ամբողջ հասարակությանը։ Երբ երիտասարդները տեսնում են, որ պետությունը հոգ է տանում տարեցների մասին, դա վստահություն է ներշնչում ապագայի հանդեպ։ Սա ազդանշան է, որ վաղը նաև իրենց հերթը չի անտեսվի։

Այսօր շատերը ասում են, որ սա քաղաքական քայլ է։ Թող այդպես լինի։ Բայց եթե քաղաքական քայլը բերում է իրական արդյունքների, ապա ինչո՞ւ չընդունել այն։ Թոշակառուների կյանքը թվեր չեն, դրանք մարդկային պատմություններ են, տարիներ՝ լի ցավով ու պայքարով։

Հասարակությունը դեռ երկար կքննարկի այս որոշումը։ Կլինի քննադատություն, կլինեն նոր քայլերի պահանջներ։ Եվ դա ճիշտ է։ Բայց մի բան արդեն փաստ է․ այս անգամ թոշակառուները ստվերում չմնացին։

Եվ հենց այստեղ է հնչում ամենակարևոր միտքը․ եթե այս ուղղությունը պահպանվի, եթե խոսքերից անցնեն հաջորդ քայլերին, ապա սա կարող է դառնալ այն շրջադարձային պահը, որի մասին տարիներ անց կասեն՝ ահա այստեղից սկսվեցին փոփոխությունները։

Կեցցե վարչապետը։ Ոչ թե գովեստի համար, այլ այն բանի համար, որ երկար ժամանակ լռած ձայնը վերջապես լսվեց։