Հրատապ սահմանը փակ է զգոն եղեք

Ռուսաստան–Վրաստան ցամաքային սահմանին ծավալվել է դրամատիկ և արագ սրվող իրավիճակ, որը ընդամենը մի քանի ժամում ժամանակավոր անհարմարություններից վերածվել է իրական մարդասիրական և լոգիստիկ ճգնաժամի։ Ռուսաստանն ու Վրաստանը կապող միակ գործող ավտոմոբիլային անցակետը լիովին կաթվածահար է եղել։ Ավտոմեքենաների հոսքը կանգ է առել, իսկ հարյուրավոր վարորդներ ու ուղևորներ հայտնվել են սպասման մեջ՝ չիմանալով, թե որքան դեռ կշարունակվի այս անորոշությունը։
Խոսքը վերաբերում է Վերին Լարսի սահմանային անցակետին՝ ռազմավարական նշանակություն ունեցող կարևոր միջանցքի, որով ամեն օր անցնում են բեռնատարներ ապրանքներով, ուղևորատար ավտոբուսներ, անձնական մեքենաներ, ինչպես նաև երրորդ երկրներից տարանցիկ տրանսպորտ։ Այժմ այս «զարկերակը» փաստացի փակված է։ Մեքենաները ձգվել են բազմակիլոմետրանոց հերթերով, իսկ շարժը չի առաջանում նույնիսկ մեկ մետր։
Ականատեսների խոսքով՝ սահմանին տիրող վիճակը հիշեցնում է ժամանակի մեջ սառած ճամբար։ Մարդիկ ստիպված են գիշերել հենց ավտոմեքենաների մեջ, շատերը՝ արդեն երկրորդ ու երրորդ օրը անընդմեջ։ Որոշ վարորդների մոտ ջրի ու սննդի պաշարները սպառվում են, բջջային կապը անկայուն է, իսկ պաշտոնական կառույցներից տեղեկատվություն գրեթե չկա։ Հստակ պարզաբանումների բացակայությունը միայն խորացնում է լարվածությունն ու խուճապը։

Առանձնապես ծանր վիճակում են բեռնատարների վարորդները։ Սննդամթերք, դեղորայք և արագ փչացող ապրանքներ տեղափոխող ֆուրաները կանգնած են բաց երկնքի տակ։ Որոշ փոխադրողներ բացահայտ խոսում են խոշոր ֆինանսական կորուստների վտանգի մասին, ինչպես նաև այն մասին, որ բեռների մի մասը կարող է անդառնալիորեն փչանալ։ Փոքր բիզնեսի համար նման դադարն կարող է ճակատագրական լինել։
Սահմանի փակման պատճառները պաշտոնապես բացատրվում են եղանակային անբարենպաստ պայմաններով և երթևեկության անվտանգության հարցերով։ Տարածաշրջանի լեռնային ռելիեֆը և կլիմայի կտրուկ փոփոխությունները իսկապես խոցելի են դարձնում այս ճանապարհը։ Սակայն շատ վարորդներ կասկածում են, որ խնդիրը միայն եղանակն է։ Հերթերում ավելի հաճախ հնչում են վարկածներ թաքնված քաղաքական և վարչական գործոնների, ենթակառուցվածքների անպատրաստության և երկու երկրների ծառայությունների միջև համակարգված գործողությունների բացակայության մասին։
Սոցիալական ցանցերն ու մեսենջերները լցված են դեպքի վայրից հաղորդագրություններով։ Մարդիկ հրապարակում են անսահման թվացող մեքենաների շարասյուների լուսանկարներ, բողոքում են ցուրտ գիշերներից, հոգնածությունից և լիակատար անօգնականության զգացումից։ Ոմանք խոստովանում են, որ բարոյական ճնշումն արդեն ավելի ծանր է, քան ֆիզիկականը․ անորոշությունը հոգնեցնող է առավել, քան հարմարավետության բացակայությունը։
Մասնագետները զգուշացնում են․ եթե իրավիճակը կարճ ժամանակում չլուծվի, հետևանքները կարող են դուրս գալ սահմանամերձ գոտուց շատ հեռու։ Լոգիստիկ շղթաների խախտում, որոշ ապրանքների գների աճ, մատակարարումների ուշացումներ և հարված զբոսաշրջային հոսքին՝ սա հնարավոր հետևանքների միայն մի մասն է։ Տարածաշրջանի համար, որը և առանց այդ էլ գտնվում է մշտական տնտեսական ու քաղաքական ճնշման ներքո, սա կարող է դառնալ ևս մեկ լուրջ փորձություն։
Տեղական իշխանությունները կոչ են անում պահպանել հանգստություն, սակայն այս խոսքերը越来越 քիչ համոզիչ են հնչում այն իրականության ֆոնին, որտեղ հարյուրավոր մարդիկ փաստացի կտրված են շարժից։ Ամեն նոր ժամ կանգնեցման խորացնում է լարվածությունը և առաջացնում ավելի ու ավելի շատ հարցեր․ ինչո՞ւ չեն կազմակերպվել օգնության կետեր, ինչո՞ւ չկան սահմանի բացման հստակ ժամկետներ, և ո՞վ է պատասխանատվություն կրելու հետևանքների համար։
Մինչ պաշտոնական կառույցները սահմանափակվում են կարճ հաղորդագրություններով, հենց սահմանին շարունակվում է ծանր սպասումը։ Մարդիկ նայում են այն ճանապարհին, որը պետք է տաներ տուն կամ աշխատանքի, բայց վերածվել է փակուղու խորհրդանիշի։ Եվ հիմնական հարցը, որը այսօր հնչում է սահմանին խցանված վարորդների շուրթերից, մնում է անպատասխան․ ե՞րբ վերջապես կավարտվի այս ձգձգված մղձավանջը։

#Հրատապ #սահմանը #փակ #զգոն #եղեք